DSpace Repository

Związek szkoły, państwa i Kościoła w ujęciu Herbarta

Show simple item record

dc.contributor.author Stępkowski, Dariusz
dc.date.accessioned 2014-06-03T11:47:29Z
dc.date.available 2014-06-03T11:47:29Z
dc.date.issued 2010
dc.identifier.citation Przegląd Pedagogiczny 2010, nr 1, s. 9-23 en_US
dc.identifier.issn 1897-6557
dc.identifier.uri http://repozytorium.ukw.edu.pl/handle/item/654
dc.description Über den Zusammenhang zwischen Pädagogik (Schule), Politik (Staat) und Religion (Kirche) wird in dem gegenwärtig geführten öffentlichen und wissenschaftlichen Diskurs kaum mehr reflektiert. Dennoch bleibt er ein wichtiges pädagogisches Problem. Dieser Mangel hat den Verfasser des Artikels dazu veranlasst, auf die Geschichte der Pädagogik, genau gesagt auf die Theorie des in Vergessenheit geratenen Klassikers philosophischen und pädagogischen Denkens Johann F. Herbart zurückzugreifen. In seinen Werken gibt es zu diesem Problem viele Anmerkungen, Textabschnitte und selbständige Abhandlungen. Trotz der Zeitdistanz haben sie bis heute nichts an ihrem Wert verloren und können sogar beispielhaft sein für diejenige Sichtweise, in der sich das Religiöse und die Wissenschaft nicht von vorne herein ausschliessen müssen. Der Artikel setzt sich aus vier Teilen zusammen. Im ersten Teil wird zu dem weit verbreiteten Vorwurf gegen Herbart Stellung genommen, er sei unpolitisch und den gesellschaftlichen Problemen seiner Epoche entfremdet gewesen. Dann wird in Absetzung von dem kapitalistischen Ideal der Industriosität der Tugendbegriff von Herbart rekonstruiert. Im dritten Teil richtet sich die Aufmerksamkeit des Verfassers auf das lateinische Sprichwort Non scholae, sed vitae discendum hin, das in der Herbartschen Theorie Grundlage für die Bestimmung der Aufgaben der Schule, des Staates und der Kirche innerhalb der Öffentlichkeit abgibt. Abschliessend werden bilaterale Beziehungen zwischen Religion und Staat sowie zwischen Religion und Schule analysiert. Laut Herbart soll Freundschaft zu dem regulativen Prinzip zwischen ihnen werden. en_US
dc.description.abstract Zależność łącząca edukację, politykę i religię, choć o tej ostatniej mówi się i pisze w dyskursie naukowym coraz rzadziej (zresztą nie od dziś), pozostaje ciągle aktualnym problemem pedagogicznym. Na ten temat w spuściźnie pozostawionej przez współcześnie prawie zupełnie zapomnianego dziewiętnastowiecznego klasyka filozofii i pedagogiki Johanna Friedricha Herbarta (1776-1841) można znaleźć wiele rozproszonych uwag, fragmentów większych dzieł i odrębnych opracowań. Do tych ostatnich zalicza się prezentowany poniżej odczyt wygłoszony przez urodzonego w Oldenburgu myśliciela w Deutsche Gesellschaft (Towarzystwo Niemieckie) w Królewcu w 1818 roku z okazji rocznicy koronacji króla Prus Fryderyka Wilhelma III. Mimo upływu czasu przemyślenia Herbarta nie straciły nic na wartości, co więcej, mogą stanowić wzór podejścia, w którym aspektu religijnego nie wyklucza się poza nawias refleksji pedagogicznej. Celem niniejszego artykułu jest wprowadzenie w pole problemowe wyznaczone przez pedagogikę, politykę i religię. Herbart nie ukrywa, że w nowożytnym społeczeństwie wpływy państwa i Kościoła na edukację nakładają się, niekiedy między sobą konkurują, a czasami również wykluczają. W którą stronę trzeba je zwrócić, aby nie niszczyły siebie nawzajem, lecz współpracowały dla dobra i rozwoju człowieka, oto pytanie które przyświeca dywagacjom oldenburczyka. Przedłożone rozważania pochodzą z jednego z rozdziałów przygotowywanej przeze mnie rozprawy Pedagogika ogólna i religia, w której śledzę na wybranych przykładach ewolucję miejsca i roli religii w nowożytnych teoriach pedagogicznych. en_US
dc.language.iso pl en_US
dc.publisher Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy ; Instytut Pedagogiki en_US
dc.title Związek szkoły, państwa i Kościoła w ujęciu Herbarta en_US
dc.title.alternative Zum Verhältnis von Schule, Staat und Kirche bei Herbart en_US
dc.type Article en_US


Files in this item

This item appears in the following Collection(s)

Show simple item record