https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/673 Mon, 20 Apr 2026 14:52:28 GMT 2026-04-20T14:52:28Z https://repozytorium.ukw.edu.pl:443/xmlui/bitstream/id/43745a01-30c1-44bf-a0e5-2d1ecb027374/ https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/673 https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/605 Nauczanie etyki i kompetencja moralna poza wdrażaniem wartości i wychowaniem do cnoty Benner, Dietrich; Heynitz, Martina von; Ivanov, Stanislav; Nikolova, Roumiana; Pohlmann, Claudia; Remus, Claudia Grupa naukowców z Uniwersytetu Humboldta w Berlinie prezentuje zarys koncepcji i wstępne wyniki prac badawczych przeprowadzonych w ramach projektu opatrzonego skrótem ETiK. Empirycznemu sprawdzeniu poddano w nim efekty nauczania etyki na poziomie odpowiadającym polskiemu gimnazjum. Niemieccy badacze wychodząc z założenia, że celem publicznego nauczania etyki nie może być ani wdrażanie wartości, ani wychowanie do cnoty w sensie jej urabiania, skonstruowali model kompetencji moralnej, w którym główny nacisk pada na przekaz podstawowych wiadomości moralnych i rozwijanie władzy sądzenia i działania moralnego. Ta ostatnia oznacza przygotowanie uczniów do samodzielnego działania w życiu dorosłym przez wspieranie w nich refleksji nad czynami własnymi i innych ludzi, podejmowanie osobistych wyborów i projektowanie ich realizacji. A group of researchers from Humboldt University in Berlin presents the concept and preliminary results of research work carried out under the project bearing the acronym ETiK. They subjected the effects of teaching ethics at a level corresponding to Polish secondary school to empirical verification. The German researchers, starting with the assumption that the purpose of schools teaching ethics cannot be either implementation of values or moulding virtues, have constructed a model of moral competence, where the main emphasis is on shaping the authority of moral judgement. The development of this authority is possible by expanding the moral knowledge base and the motivational horizon. The latter entails preparing students to act independently in their adult lives by acquiring skills during school to evaluate their own behaviour and that of other people, making personal decisions and planning their implementation. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/605 2011-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/604 Ken Wilber - pasja rozwoju Marzec, Jarosław Prezentowany tekst stanowi, wedle wiedzy autora, bodaj pierwszą próbę przybliżenia sylwetki Kena Wilbera oraz zaprezentowanie przesłania jego filozofii integralnej środowisku pedagogów w Polsce. Społeczne usytuowanie myśli Wilbera na mapie paradygmatów myśli współczesnej pozostaje wciąż nierozstrzygnięte. Tekst stanowi rekonstrukcję zrębów integralnego modelu Wilbera poprzez kategorię rozwoju. W tym celu rekonstrukcja odsłania podstawowe pojęcia integralnego modelu rozwoju oraz teorię integralnej praktyki życiowej. Intencją tekstu jest również osadzenie integralnego modelu Wilbera w kontekście współczesnych debat edukacyjnych poprzez ukazanie potencjału edukacyjnego i pola aplikacji edukacyjnych jego myśli. Tekst wieńczy polemika z poglądem, pochodzącym z pracy Z. Baumana Konsumowanie życia, jakoby pojęcie zintegrowanej osobowości należało do typowych przesądów naszych czasów. Tym samym w mocy pozostają wstępne rozważania o trudnej recepcji filozofii integralnej, gdy horyzont recepcji dorobku Wilbera wytyczają środowiska naukowe zdominowane przez myślenie o radykalnie odmiennej orientacji. Presented text is, according to the author’s knowledge first attempt to bring the profile of Ken Wilber and the exceptional message of his integral philosophy near to the educators circle in Poland. The place of Wilber’s thought on the contemporary paradigms map still remains undecided. This text is a reconstruction of the framework of integral model through the category of development. In order to attain that this reconstruction expose the main categories of integral model of development and the theory of integral life practice. The intention of this article is also to put the Wilber’s integral model in the context of contemporary educational discussions and to show his educational potential and the field of his educational applications. At the end of article I carry on a controversy with the statement extracted from Z. Bauman work Consuming life, proclaims that the concept of integrated personality belongs to the typical superstition of our times. Thus my introductory considerations of difficulties in reception of Wilber’s work are in force. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/604 2011-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/603 Zabawy dzieci na wsi polskiej w II połowie XIX i na początku XX wieku w świetle literatury pamiętnikarskiej Nawrot-Borowska, Monika Celem niniejszego artykułu jest próba odtworzenia specyfiki zabaw dzieci na wsi polskiej w okresie II połowy XIX i początków XX wieku. Dokonano próby prezentacji rodzajów zabaw, ich specyfiki, zasad ich organizacji, a także określenia miejsca i roli zabawy w życiu dziecka wiejskiego. Prezentowane wnioski oparto w całości na analizie materiałów pamiętnikarskich, wspomnień i biografii przedstawicieli warstwy chłopskiej. The purpose of this article is to attempt to reproduce the specificity of children’s play in the Polish countryside during the second half of the nineteenth and early twentieth century. There have been attempts to present the types of games, their specificity, the principles of their organization, and also determine the place and role of play in children’s lives in rural areas. Presented conclusions are based entirely on diaries, memoirs and biographies analysis representatives of the peasant class. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/603 2011-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/602 Model nauczania przedmiotów pedagogicznych w liceach pedagogicznych w latach 1944-1970 Młynarczyk-Tomczyk, Anita W artykule omówiono model nauczania przedmiotów pedagogicznych w liceach pedagogicznych, będących w 25-leciu Polski Ludowej podstawową formą kształcenia kandydatów na nauczycieli szkół podstawowych. Przedmioty pedagogiczne stanowiły o specyfice tych zakładów. Spełniały, obok kształcenia w zakresie ogólnokształcącym, artystyczno-technicznym oraz praktyki pedagogicznej, decydującą rolę w zakresie przygotowania do zawodu nauczycielskiego. Gruntowna ich znajomość obowiązywała wszystkich absolwentów. W artykule wykazano, że absolwentów liceów pedagogicznych starano się wyposażyć w gruntowną wiedzę z zakresu psychologii oraz teorii i historii wychowania, aczkolwiek, szczególnie w odniesieniu do lat 1949-1956, niepozbawioną treści ideologicznych. Zaznaczyć należy, że o ostatecznym kształcie programu przedmiotów pedagogicznych w drugiej połowie lat pięćdziesiątych i w latach sześćdziesiątych zadecydował wybitny pedagog, historyk oświaty i szkolnictwa Bohdan Suchodolski. Zastosowany przez niego układ zagadnień był oryginalny i zasługujący na uznanie. The article has presented the model of teaching pedagogical subjects in teacher’s training high schools, which were the basic forms of education for the candidates for primary school teachers during the 25 years of the Polish People’s Republic. The pedagogical subjects underlined the strong specification of these schools. Together with general, artistic and technical education, as well as the teacher’s practice, they played a decisive role in preparing future teachers to perform their job. The thorough knowledge of these subjects was demanded from all the graduated. In the article it was proved that the teacher’s training high school graduates were equipped with a thorough knowledge of psychology, as well as theory and history of education, although, especially in 1949-1956, this knowledge was not free from ideological contents. It should be stressed that the final shape of the educational programme in the second half of the 50’s and in the 60’s was given by the outstanding pedagogue and historian of education, Bohdan Suchodolski. The syllabus implemented by him was highly original and worth recognition. Sat, 01 Jan 2011 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/602 2011-01-01T00:00:00Z