https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/671 Mon, 20 Apr 2026 15:12:31 GMT 2026-04-20T15:12:31Z https://repozytorium.ukw.edu.pl:443/xmlui/bitstream/id/30791d1d-295e-4ae0-9554-72d8404c9370/ https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/671 https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/563 Obraz świata w dobie dominacji globalnej ideologii neoliberalnej Czech, Celina W artykule przedstawię wizję świata, zdominowanego przez globalne oddziaływanie ideologii neoliberalnej, jaką łatwo dostrzec zwłaszcza w sferze: funkcjonowania państwa, społeczeństwa obywatelskiego i polityki oświatowej. Neoliberalni ideolodzy roztaczają przed nami świetlaną przyszłość dzięki optymalnemu zgraniu przejawów ludzkiej działalności na wreszcie zjednoczonym rynku globalnym, gwarantującym pokojowy charakter międzyludzkich stosunków. Niestety, w świetle przedstawionych w artykule przykładów, wizja ta wydaje się być mocno przekoloryzowana. W ideologii neoliberalnej bowiem, poprzez zastosowanie odpowiednich technologii politycznych i edukacyjnych, dąży się do wytworzenia rozsądnych, przedsiębiorczych podmiotów, które będą wyposażone w zdolność do kalkulacji własnego interesu (zysków i strat), w tym przede wszystkim maksymalizacji zysków. Jednostki te „inwestycje w siebie” będą traktowały jako formę kapitału, który stać ma się jedynym wyznacznikiem ich egzystencji. In this article I will present the world’s picture in the era of global influence of the neoliberal ideology which is easy to notice specially in the sphere of: governmental functioning, civil society and educational policy. Neoliberal ideologists presented us with amazing vision of future when the global market will be unified and it will guaranteed the peaceful relationship between people. Unfortunately, how it will be showed on examples in this article, the world’s future vision is not so amazing. In the neoliberal ideology the most important thing is to adapt appropriate political and educational strategies which helps to produce reasonable, enterprising entities, who will be equipped with the capacity to calculate their own interest (profits and losses), specially in maximizing their profits. The entities will threat “the investments on their selves” as the form of capital, which will be the only marker of thei future existence. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/563 2010-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/562 Interakcje między teorią a praktyką w problematyce badawczej pedagogiki ogólnej – studium kulturowej autonomii nauki Żywczok, Alicja Namysł nad związkami między teorią a praktyką pedagogiczną, charakterem, znaczeniem i tradycją ich powiązań, pozwolił mi zbliżyć się do odpowiedzi na pytanie: czy istnieje taki rodzaj relacji między teorią a praktyką, który jednoznacznie wzmacnia autonomię pedagogiki? W jakim stosunku, w pedagogice, pozostają względem siebie kategorie otwartości i autonomii? Prezentuję przekonanie, że poczucie rozdźwięku między teorią a praktyką, może okazać się szczególnie destruktywne dla nauczycieli, pedagogów i psychologów, brzemienne w skutkach dla wychowanków, uczniów i podopiecznych oraz niekorzystne dla rozwoju tychże dziedzin życia umysłowego; dla samej teorii i samej praktyki. Celem powyższych przemyśleń było przede wszystkim: zwrócenie uwagi na to, że praktyka to nie nauka, ale teren badań i zastosowania rezultatów nauki; dostrzeżenie równoważności teorii i praktyki w ramach aksjologicznej natury człowieka i teoretycznopraktycznej; struktury wychowania; niwelowanie skutków trzech głównych stereotypów: (bezproduktywności teorii, apoteozy praktyki, oddalenia teorii od praktyki); spojrzenie na pedagogikę ogólną jako na teorię relacji między naukowym stanem wiedzy a praktyką edukacyjną. Personal reflection on the relationships between pedagogical theory and practice as well as the character, significance and tradition of their interrelationships has led me closer to answering the following question: is there a relationship between theory and practice that enhances the autonomy of pedagogics? What is the relationship, in pedagogics, between the categories of candor and autonomy? I am of the opinion that the sense of dissonance between theory and practice may prove to be especially destructive not only to educators and their students, but also to the development of theory and practice. The aim of this reflection was first of all: to focus on the fact that practice is not science but the sphere of studies where the results of science may be utilized; to perceive the equipoise between theory and practice within the axiological nature of the human being and the theoretical and practical structure of education; to counteract the effects resulting from the following three main stereotypes (unproductivity of theory, apotheosis of practice, detachment of theory from practice); to look upon general pedagogics as a theory of relationship between the scientific status of knowledge and educational practice. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/562 2010-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/561 Dialog i krytyka jako niezbędne warunki współpracy i rozwoju teorii i praktyki pedagogicznej Adamczewski, Rafał Pedagogikę postrzegam jako naukę teoretycznie i praktycznie zorientowaną, jako formację intelektualną, którą tworzą zarówno teoretycy, jak i praktycy. Jeśli zgodzić się z tym założeniem, to należy także przyjąć, iż powinnością teoretyków i praktyków jest dbanie o rozwój tej dyscypliny naukowej. Ów rozwój możliwy jest, moim zdaniem, jedynie dzięki współpracy pomiędzy teoretykami a praktykami, którego niezbędnymi warunkami (pewnie obok wielu innych) są dialog i krytyka. Dialog traktowany być musi jako rozmowa, której zadaniem nie jest przekonywanie kogokolwiek do swoich racji, a raczej umożliwienie wzajemnej wymiany poglądów. By jednak uchronić się przed szkodliwymi, pseudonaukowymi poglądami chcącymi „zawładnąć” myślą pedagogiczną, uzupełnieniem tak rozumianego dialogu musi stać się poprawnie realizowana krytyka. Poprawność krytyki polega na dokładnej, merytorycznej analizie poglądów czy działań, przed ich ewentualnym przyjęciem bądź odrzuceniem. Te dwa warunki stanowią, według mnie, niezbędne elementy rozwoju i współpracy teorii i praktyki pedagogicznej, a przez to rozwoju całej dyscypliny naukowej. I perceive pedagogy as a theory- and practice-oriented science, as an intellectural formation created by theoreticians and practitioners alike. If one accepts the above assumption one must also agree that both theoreticians and practitioners should focus on developing this branch of science. Such development is only possible if theoreticians and practitioners cooperate with each other and it calls for, most probably among many other things, dialogue and criticism. Dialogue must be treated as a conversation, aimed not at trying to persuade someone to accept a certain perspective but rather as an opportunity to exchange views. However, in order to protect oneself against harmful, pseudo-scientific views, seeking to monopolize the pedagogic thought, such dialogue must be supplemented with proper criticism. Proper criticism consists in accurate, content- and argument-based analysis of views or actions before they are approved of or rejected. These two requirements are, in my opinion, necessary for appropriate development and cooperation between pedagogic theory and practice, and consequently for the development of the entire branch of science. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/561 2010-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/560 Co ukrywa „świat życia” akademickich pedagogów? Cierzniewska, Ryszarda W „świecie życia”, a więc w uzgodnionych definicjach znaczących dla danej społeczności sytuacji, może się zawierać „ukryty program” sensów, dotyczących stosunku akademickich nauczycieli do przyszłych pedagogów. Zdystansowany, czy wręcz negatywny stosunek, do dysfunkcjonalnej edukacji i „bezsilnego” nauczyciela może być przenoszony na dwie płaszczyzny. W pierwszej – wpisywać się w przemoc symboliczną, wywieraną przez społeczeństwo na instytucje oświatowe i petryfikować poczucie bezsilności, beznadziei czy niższości u przyszłych adeptów zawodów pedagogicznych. W drugiej – zaangażowanie badawcze akademickich pedagogów, podbudowane negatywnymi założeniami, może wpływać na wyniki, kierunki podejmowanych badań, a także niską motywację do poszukiwania konstruktywnych rozwiązań. In the “world of life”, that is in the agreed definitions of significant situations for the given community, there may be buried “a hidden programme” of meanings concerning the attitude of university teachers to the future teachers. Outdistanced or simply negative attitude to dysfunctional education and “helpless” teacher can be transferred into two planes. On the one hand it may become a part of the symbolic violence exerted by the society on educational institutions and ossify a sense of helplessness, of despair or the inferiority at future learners of the pedagogic professions. On the other hand research commitment of university teachers underpinned with negative pre-assumptions may influence the results, directions of undertaken research, or simply low motivation for seeking constructive proposals. Fri, 01 Jan 2010 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/560 2010-01-01T00:00:00Z