https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1662 Mon, 20 Apr 2026 12:18:07 GMT 2026-04-20T12:18:07Z https://repozytorium.ukw.edu.pl:443/xmlui/bitstream/id/de2b276a-bf74-417c-a8a2-e7752381a06b/ https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1662 https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1682 Szkoła Lwowsko-Warszawska z perspektywy historycznej Woleński, Jan Artykuł sumarycznie przedstawia Szkołę Lwowsko-Warszawską, jej historię, rozwój i poglądy filozoficzne jej przedstawicieli. W szczególności pokazane jest zróżnicowanie formacji intelektualnej założonej przez Twardowskiego. Wprawdzie to logicy przysporzyli Szkole Lwowsko-Warszawskiej najwięcej sławy, dokonania filozofów lwowsko-warszawskich dotyczą jednak wszystkich działów filozofii, a także psychologii, socjologii i pedagogiki. W rezultacie utożsamienie tej szkoły ze środowiskiem logików nie jest trafne, ponieważ była ona pluralistyczna. The article in a synthetic way presents the Lvov-Warsaw School, its history, development, and philosophical views of its representatives. in particular, it is concerned with the differentiation of the intellectual school established by Twardowski. Even though, the Lvov-Warsaw School is the most famous for its logicians, the achievements of its philosophers relate to all the fields of philosophy as well as psychology, sociology, and pedagogy. Consequently, identifying this School with the milieu of logicians is not correct, as it was pluralistic. Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1682 2014-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1681 Kulturowe uwarunkowania włączenia pedagogiki w zakres zainteresowań Szkoły Lwowsko-Warszawskiej Hejnicka-Bezwińska, Teresa W artykule zostały przedstawione kulturowe uwarunkowania, które miały znaczenie dla procesu włączenia pedagogiki w strukturę Uniwersytetu Lwowskiego. Najważniejsze z nich to: 1) uzyskanie względnej autonomii przez uniwersytety w Galicji na przełomie XiX i XX wieku, 2) związek polskich uczonych z uniwersytetami obszaru niemieckojęzycznego, 3) społeczna potrzeba kształcenia nauczycieli dla narodu polskiego pozbawionego swojego państwa, 4) wizja uniwersytetu, filozofii, nauk humanistycznych oraz pedagogiki i praktyki kształcenia nauczycieli Kazimierza Twardowskiego jako twórcy Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. Próba rekonstrukcji genezy pedagogiki ujawnia także pola sporów o dyscyplinaryzację i instytucjonalizację pedagogiki w strukturach uniwersytetu. Jednak bez tej wiedzy niemożliwe jest zadanie pytania o rozwój pedagogiki w Polsce oraz ewolucję jej związku z praktyką edukacyjną. The article presents cultural determinants which were of importance with respect to the process of including pedagogy in the structure of the . The most significant ones are as follows: 1) acquiring relative autonomy by the university in Galicia at the turn of the 20th century, 2) the connection of Polish scholars with universities in German-speaking areas, 3) a social need to educate teachers for the Polish nation deprived of its country, 4) the vision of a university, philosophy, humanities, pedagogy and educational practices of educating teachers as seen by Kazimierz Twardowski, the founder of the Lvov-Warsaw School. An attempt to reconstruct the genesis of pedagogy also reveals a field for disputes about disciplinarization and institutionalization of pedagogy within the structure of the university. however, without this knowledge it is impossible to ask about the development of pedagogy in and the evolution of its relation to educational practice. Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1681 2014-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1680 Szkoła Twardowskiego i ukraińskie szkolnictwo w Galicji pierwszego czterdziestolecia XX wieku Ivanyk, Stepan Artykuł jest poświęcony zbadaniu wpływu filozoficznej Szkoły Lwowsko-Warszawskiej na kształtowanie się ukraińskiego szkolnictwa w Galicji w pierwszych czterech dziesięcioleciach XX wieku. Zadanie to zostało wykonane poprzez wykazanie bezpośrednich wychowanków Kazimierza Twardowskiego wśród ukraińskich nauczycieli i teoretyków pedagogiki oraz więzi teoretycznych łączących ich własne idee pedagogiczne ze Szkołą Twardowskiego (na przykładzie pracy jednego z takich nauczycieli – Stefana Ołeksiuka). The article is devoted to examining the impact of the Lvov-Warsaw School of philosophy on the development of Ukrainian schools in Galicia during the first four decades of the 20th century. This task was performed by demonstrating the direct students of Twardowski among Ukrainian teachers and theorists of education, and by demonstrating the theoretical relationship connecting their own ideas of teaching with Twardowski's School (the case of one of these teachers – Stefan Oleksiuk – was examined). Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1680 2014-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1679 Krytyka irracjonalizmu w Szkole Lwowsko-Warszawskiej i jej pedagogiczny wyraz Kostyło, Piotr W filozoficznych sporach tocznych przez uczonych ze Szkoły Lwowsko-Warszawskiej (SL-W) szczególne miejsce zajmowały spory z koncepcjami irracjonalistycznymi. Kazimierz Twardowski i jego uczniowie odrzucali te koncepcje zarówno ze względów filozoficznych, jak i pozafilozoficznych. W artykule przedstawiono źródła europejskiego irracjonalizmu początku XX wieku oraz wybranych filozofów – irracjonalistów, z którymi dyskutowali przedstawiciele SL-W. Omawiając tę dyskusję, wskazano na główne linie argumentacji rozwijanej w SL-W. Krytyka irracjonalizmu ujawniła się również wyraźnie w tekstach pedagogicznych omawianych myślicieli. Tym, co charakteryzowało założenia wychowawcze w SL-W, był nacisk kładziony na ścisłość myślenia i sprawność działania, nie zaś dążenie do wyrobienia w uczniach określonego poglądu na świat. Był to wyraz konsekwentnej postawy intelektualnej tej grupy uczonych, opisywanej niekiedy jako postawa maksymalistyczna co do formy i minimalistyczna co do treści. In philosophical debates carried out by the academics from the Lvov-Warsaw School (L-WS) the arguments against irrational conceptions took a particular place. Kazimierz Twardowski and his disciples rejected those conceptions for philosophical and extra-philosophical reasons. in the article the author presents the sources of European irrationalism of the beginning of the 20th century and the ideas of the selected philosophers – irrationalists with whom the representatives of the L-WS discussed. While presenting that discussion, the author shows the main lines of the arguments developed in the LW-S. The critical approach to irrationalism was also present in pedagogical texts of the LW-S representatives. What was characteristic to the LW-S educational assumptions was the emphasis put on the precision of thinking and the efficiency of acting, not on desire to transmit to pupils a particular worldview. it was the expression of a consequent attitude of that group of academics, the attitude called at times maximalist as regards the form, and the minimalist as regards the content. Wed, 01 Jan 2014 00:00:00 GMT https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/1679 2014-01-01T00:00:00Z