https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5467 2026-04-07T18:57:59Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5482 Nowe wyzwania w analizie danych: wprowadzenie Łaguna, Mariola; Razmus, Wiktor Szybki postęp w dziedzinie statystyki i metodologii badań skutkuje pojawianiem się nowych podejść do analizy danych, zarówno nowych, jak i zastanych. Ich wykorzystanie pozwala coraz lepiej ujmować różnorodne zjawiska psychiczne i społeczne. Artykuł stanowi wprowadzenie do specjalnej części numeru Polskiego Forum Psychologicznego poświęconej nowym podejściom do analizy danych. Zaprezentowane w nim zostały najpierw metody analizy wyników wcześniejszych badań, takie jak przegląd systematyczny i metaanaliza. Następnie omówione zostały sposoby postępowania z danymi na wstępnym etapie ich analizy: radzenie sobie z błędem wspólnej metody, z brakami danych, szacowanie rzetelności metod wielowymiarowych, a także ocena równoważności pomiaru. Przedstawione zostały także podejścia wykorzystywane w planowaniu badań i analizie ich wyników, takie jak analiza diad, analiza wielopoziomowa oraz modelowanie latentnych krzywych rozwojowych w badaniach podłużnych. 2018-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5481 Jak zaplanować i przeprowadzić systematyczny przegląd literatury Mazur, Zofia; Orłowska, Agnieszka Przegląd systematyczny to stosunkowo nowa, obiektywna metoda badania piśmiennictwa, ukierunkowana na rzetelne podsumowywanie danych pozyskanych ze wszystkich istniejących źródeł literatury. Pozwala odpowiedzieć na pytanie badawcze za pomocą jawnych i ściśle określonych sposobów identyfikacji, oceny i syntezy źródeł. Tworzenie systematycznych przeglądów literatury jest potrzebne do rozwoju teorii i praktyki wielu dyscyplin naukowych, jest to jednak skomplikowane zadanie, wymagające specyficznej wiedzy. Jak dotąd w literaturze polskojęzycznej było zbyt mało wskazówek dla potencjalnych autorów tego typu podsumowań literatury. Dlatego niniejsze opracowanie służy zarysowaniu procedury przeglądu systematycznego. Prezentujemy praktyczne wskazówki i zasady dotyczące kolejnych etapów tworzenia przeglądu systematycznego: planowania przeglądu, wyszukiwania i selekcji literatury, ekstrakcji i oceny danych, ich syntezy oraz prezentacji. 2018-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5480 Metaanaliza: O ilościowym syntetyzowaniu ustaleń empirycznych Karwowski, Maciej Artykuł charakteryzuje metaanalizę: ilościową syntezę wcześniejszych badań, jako odrębną metodę badawczą, coraz powszechniej stosowaną w naukach społecznych. Omówione zostały podstawowe funkcje i cele oraz proces realizowania metaanaliz. Dyskutowane są kwestie zastosowania różnych modeli statystycznych w ramach metaanalizy (metaanaliza metodą efektów stałych, efektów losowych i metaanaliza wielopoziomowa) oraz tradycyjnych i współczesnych metod kontroli tzw. selektywnego publikowania. Artykuł wieńczy przykład niewielkiej metaanalizy, pozwalający czytelnikom na prześledzenie analiz krok po kroku i zrealizowanie własnych metaanaliz. 2018-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5479 Błąd wspólnej metody w badaniach kwestionariuszowych Razmus, Wiktor; Mielniczuk, Emilia Samoopisowe kwestionariusze są powszechnie stosowaną, choć niepozbawioną ograniczeń, metodą badawczą w psychologii. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na możliwy w badaniach kwestionariuszowych błąd wspólnej metody, będący rezultatem wariancji wyników, która nie pochodzi z badanych konstruktów, ale z samej metody pomiaru. Wystąpienie błęduwspólnej metody może skutkować m. in. zaburzeniem parametrów związków między zmiennymi. W artykule zostaną przedstawione proceduralne sposoby ograniczania wystąpienia błędu wspólnej metody oraz statystyczne sposoby jego identyfikacji i kontroli. 2018-01-01T00:00:00Z