https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/46 2026-04-07T07:33:51Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/8249 Życie religijne w obozach sowieckich w świetle pamiętników, notatek i zapisków polskich oficerów 1939–1940 Jastrzębska-Golonka, Danuta Celem artykułu jest rekonstrukcja językowego obrazu życia religijnego w obozach sowieckich. Wśród kilku kręgów tematycznych opisujących codzienność obozową, na pierwszy plan wysuwa się problem wiary. Analiza zapisków polskich oficerów – zarówno dzienników i notatek znalezionych w grobach katyńskich, jak i wspomnień ocalonych, doprowadziła do interesujących wniosków. Władze sowieckie stanowczo zabraniały jakichkolwiek praktyk religijnych, jednak kapłani i jeńcy nie ulegli zakazom: organizowano nabożeństwa, msze św., spowiedzi i wspólne modlitwy. W obrządkach uczestniczyli praktycznie wszyscy jeńcy – łączyli się w modlitwie mimo różnych wyznań. Artykuł zawiera informacje na temat czasu i miejsc organizowanych spotkań religijnych, modlitw i pieśni, religijnych symboli wiary – indywidulanych i związanych z liturgią, oraz świąt religijnych i narodowych. 2025-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/8248 Językowy obraz zbrodni katyńskiej w sprawozdaniach Józefa Mackiewicza oraz innych uczestników pierwszej ekshumacji grobów oficerów polskich z Kozielska Jastrzębska-Golonka, Danuta Do 1943 r. losy tysięcy polskich jeńców przetrzymywanych w sowieckich obozach były okryte tajemnicą. Wiosną 1943 r. Niemcy odnaleźli groby polskich oficerów zamordowanych w 1940 r. w Lesie Katyńskim i podjęli decyzję o ekshumacji. Tragedia miała dla nich wymiar propagandowy, rozpoczęli więc organizowanie wycieczek na miejsce zbrodni. W trakcie prac komisji PCK Niemcy przywozili do Katynia grupy przedstawicieli polskich organizacji, czasopism polskich i zagranicznych, zakładów pracy, jeńców wojennych i niemieckich żołnierzy. Wśród wizytujących cmentarzysko znalazł się Józef Mackiewicz, który – podobnie jak inni świadkowie – przedstawił swoje wrażenia w sprawozdaniach i relacjach publikowanych po wyjeździe z Katynia. Analiza tych tekstów umożliwiła rekonstrukcję językowego obrazu katyńskiej tragedii zawartego w relacjach świadków, którzy opisywali ofiary, znalezione dokumenty (zapiski, fotografie) i artefakty (banknoty, fragmenty mundurów, buty itp.), a ponadto pracę i postawę członków komisji, emocje, wygląd mogił i drugi pochówek. Przejmujący widok prowadził do stanowczego przesłania: „pokoleniom zapomnieć nie będzie wolno”. 2024-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/8247 Językowy obraz codzienności obozowej w pamiętnikach oficerów polskich z obozu NKWD w Kozielsku (1939-1940) Jastrzębska-Golonka, Danuta 2023-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/8246 Synku mój Jedyny! - zbutwiały papier i żywe słowa, czyli uczucia zapisane w listach z katyńskich grobów Jastrzębska-Golonka, Danuta Wiosną 1940 roku, na rozkaz władz ZSRR, rozstrzelano co najmniej 21 768 obywateli Polski, w tym ponad 10 000 oficerów armii i policji wziętych do niewoli w 1939 roku przez Armię Czerwoną. Podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych przez Niemców w Lesie Katyńskim w 1943 roku, wśród szczątków ofiar odnaleziono dzienniki polskich oficerów pisane przez nich podczas pobytu w obozie w Kozielsku oraz listy wysyłane przez ich rodziny lub osoby, które nie zdążyły dotrzeć na czas. Notatki zawierają informacje o pobycie w obozie oraz refleksje autorów, ich marzenia, lęki (zwłaszcza o rodzinę), opisy uczuć, a także upokorzeń i tęsknot, których doświadczyli. Wyraziście nacechowane formy językowe zawierają informacje nie tylko konotowane przez pola semantyczne, używane leksemy, ale także rozbudowane, związane z oceną emocjonalną (np. w stosowanych zdrobnieniach, pieszczotach, epitetach, apostrofach) i oddające głębię uczuć piszącego, które wciąż żyją w słowach, mimo że papier, na którym zostały napisane, zniszczył się dawno temu. 2022-01-01T00:00:00Z