https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3724 2026-04-06T09:19:18Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3740 Ekologia pracy i sozologia pracy Sztumski, Wiesław Praca, która jest ważną formą aktywności ludzi i ich cechą gatunkową, nie stała się jeszcze obiektem sozologii systemowej ani przedmiotem ochrony. Nie zwracano uwagi na jej degradację i deprecjację postępującą w przyspieszonym tempie wraz z komodyfikacją w warunkach gospodarki rynkowej. Dlatego postuluję dalsze rozwijanie ekologii pracy i powołanie do życia nowej subdziedziny w ramach ekologii społecznej - sozologii pracy. W artykule formułuję twierdzenia odnoszące się do ekologii pracy. Mają one zmusić do refleksji decydentów politycznych i ekonomicznych nad zagrożeniami pracy i jej środowiska oraz zwrócić uwagę na potrzebę szeroko rozumianej ochrony pracy. Work, which is an important form of human activity and a characteristic feature of our species, has not yet become the object of systematic sozology or the subject of protection. Nobody has paid attention to the degradation and depreciation progressing at an accelerated pace with the commodification of work in a market economy. Therefore, I postulate further development of the ecology of work and the creation of the new subdomain within the social ecology - the sozology of work. This paper contains statements relating to the ecology of work. They are supposed to force the decision makers (politicians and economists) to reflect upon the threats related to work and its environment, and to protect them in a wide sense. 2016-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3739 Pedagogika pracy zorientowana prośrodowiskowo Baraniak, Barbara Spektrum zainteresowania pedagogiki pracy skupia się wokół wychowania, człowieka oraz pracy. W ten sposób określony przedmiot badań tej subdyscypliny sytuuje człowieka w centrum, zainteresowanego pracą i przygotowaniem do niej, co czyni edukacja poprzez kształcenie i wychowanie. Człowieka charakteryzują jego indywidualne cechy, które tak trafnie określił już Arystoteles, zaś pracę - czynniki. Relacje między cechami osobowościowymi a czynnikami pracy - to nic innego - jak relacje między człowiekiem a pracą. One tworzą różne płaszczyzny analiz, dlatego pedagogice pracy nie pozostają obce nurty filozoficzne, psychologiczne, socjologiczne, pedagogiczne, a współcześnie dopełniają je środowiskowe. Pomimo iż ten ostatni aspekt nie jest nowym problemem, bowiem już twórca pedagogiki pracy Tadeusz W. Nowacki w swoich dyskursach naukowych ukazywał rolę postępu technicznego wraz z człowiekiem, jako jego twórcy, to wówczas bardziej ceniony był nowy pomysł pracy, wpisany w twórczość człowieka, a kontekst ochrony środowiska był pomijany za cenę maksymalizacji zysku. Tenże autor na początku nowego tysiąclecia w swej nowej koncepcji układu i opisu elementów procesu pracy wyodrębniał kategorię zagospodarowania odpadów w procesie pracy. W ten sposób stworzył podwaliny do Strategii Komisji Europejskiej „Europa 2020 - strategii na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączaniu społeczeństwa”, która promuje m.in. zrównoważony rozwój, ostatnio interesujący również Papieża Franciszka, przywołującego nie tylko pieśń św. Franciszka z Asyżu o matce ziemi, która nas żywi i chowa, ale nawiązującego również do wcześniejszych papieskich encyklik, ukazujących wiele czynników, w tym gospodarczych i nie do końca przemyślanych zachowań człowieka, żądnego sławy, a przez to doprowadzających do współczesnych katastrof ekologicznych. Pogląd papieski wpisany w myśl Nestora pedagogiki pracy dowodzi, iż treści ekologiczne nie powinny być pominięte w tej subdyscyplinie, ale wręcz wpisane w nią, ukazując przez treści prośrodowiskowe nurt rozwojowy pedagogiki pracy. The spectrum of interest of occupational pedagogy focuses on education, human and work. In this way, the determined object of the studies of that sub-discipline puts the human in the centre, who is interested in work and preparing to it, what is done by education. Human is characterized by individual features, which were properly identified by Aristotle, and work is characterized by factors. Relations between individual features and work factors are the same as the relations between human and work. They are creating different grounds for analysis; this is why occupational pedagogy is familiar with philosophical, psychological, sociological and, nowadays, also environmental trends. Although that last aspect is not a new problem, because the creator of occupational pedagogy Tadeusz W. Nowacki in his scientific discussions showed the role of technical progress and the human as the creator of it, however, the new idea of work inscribed into human creativity was more appreciated, and the context concerning environment was neglected to maximize an income. The same author, at the beginning of the new millennium in his new conception of system and description of work process elements extracted the category of managing the wastes that were the results of work. In that way, he created the foundations to The European Commission’s Strategy “Europe 2020 - strategy for smart, sustainable and nclusive growth”, which among others is promoting sustainable development. Pope Francis I has also a strong interest in this area, he not only recalls the song of Saint Francis of Assisi about Mother Earth that provides us with food and sustains the whole of life, but also refers to the previous Papal Encyclicals, shows lots of factors, also economic and not entirely overthought behaviours of human, who is desirous of fame and because of it leads to ecological disaster. The Pope’s view consists in the thoughts of the Nestor of occupational pedagogy and that proves that ecology should not be omitted in that sub-discipline, but it should consist in it and show pro-environmental character, development movement of occupational pedagogy. 2016-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3738 Problem edukacji pracowniczej dla bezpieczeństwa Kunikowski, Jerzy W publikacji podjęty został problem edukacji pracowniczej dla bezpieczeństwa i bhp. Szczególnie wartościową częścią w całości rozważań wydają się być aspekty edukacyjne związane z bhp, rozpatrywane w świetle wymagań oraz poczynań normatywnych. Autor zwrócił także uwagę na odniesienia tradycyjne i współczesne, uwzględniające potrzeby bezpieczeństwa oraz kwalifikacje pracowników służby bhp i osób pełniących funkcje kierownicze. The publication raises a problem of workers’ education for security and industrial safety. The educational aspects concerning industrial safety in the light of requirements and normative regulations seem to be a particularly valuable part of the deliberations. The Author also paid attention to traditional and contemporary references, which include the needs of safety and qualifications of those responsible for industrial safety, as well as working in managerial positions. 2016-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3737 Współczesne społeczeństwo w kontekście kreowania rynku pracy Kukla, Daniel Zmieniający się wciąż rynek pracy wymusza stałe doskonalenie się, najlepiej w różnych dziedzinach jednocześnie. Wymaga elastyczności, mobilności i kreatywności. Jednostka musi się z tym pogodzić i starać się sprostać wymaganiom dzisiejszych pracodawców. Postęp naukowo-techniczny wywołuje zmiany we wszystkich sferach życia. Przeobrażeniu ulegają nasze postawy, styl życia oraz przebieg kariery zawodowej. Współczesne społeczeństwo jest zarazem kreatorem rynku, który wymusza określone postawy i zachowania jednocześnie. W opracowaniu dokonano przedstawienia kształtowania się społeczeństwa o określonej „jakości” w kontekście wymagań i oczekiwań rynku pracy. The ever-changing labour market forces consistent improvement, preferably in different areas at the same time. It requires flexibility, mobility and creativity. The unit has to deal with it and try to meet the demands of today’s employers. Scientific and technological progress causes changes in all spheres of life. Our attitudes, lifestyle and career paths undergo transformation. Modern society is also the creator of the market, which forces certain attitudes and behaviour. The study presents the evolution of society at a certain “quality” in the context of the requirements and expectations of the labour market. 2016-01-01T00:00:00Z