https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3044 2026-04-20T14:40:03Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3076 Harvard University: polityka przyjęć na studia i regulowanie dynamiki dostępu Gromkowska-Melosik, Agnieszka W niniejszym tekście podejmuję próbę rekonstrukcji kryteriów przyjmowania do Harvard University w perspektywie historycznej. W sposób szczególny interesuje mnie ewolucja mechanizmu zamykania/otwierania dostępu do studiowania w tej placówce edukacji wyższej dla różnych grup społecznych. Historia regulowania dostępu do tego uniwersytetu stanowi przy tym, jak jestem o tym przekonana, znakomitą egzemplifikację dynamiki – mających miejsce w Stanach Zjednoczonych – relacji między równością/nierównością w edukacji, a także opartą na zasadach merytokracji ruchliwością konkurencyjną i ruchliwością sponsorowaną. Decydujące znaczenie mają w tym kontekście kryteria przyjęć. Stanowią one zawsze – zarówno w odniesieniu do Harvardu, jak i większości najlepszych uniwersytetów w skali świata – pewnego typu społeczną konstrukcję. Niezależnie od retoryki ich twórców, tylko pozornie mają one charakter „obiektywny” i zorientowane są na typowo akademickie atrybuty kandydatów. W rzeczywistości przesycone są one różnymi ideologiami, wynikającymi z nich niekiedy w sposób jawny, a niekiedy domyślny czy ukryty. Ich celem jest nie tylko „wychwytywanie” najlepszych kandydatów, ale także – a niekiedy przede wszystkim – regulowanie dostępu do placówek edukacji wyższej, głównie poprzez tworzenie mechanizmów wykluczania. My article is an attempt to reconstruct the criteria for admission to Harvard University in a historical perspective. In particular, I am interested in the evolution of the mechanism of closing / opening access to studying at this institution of higher education for various social groups. The history of regulating access to the university is at the same time, I am convinced, an excellent exemplification of the dynamics of the relationship between equality / inequality in education taking place in the United States, and also competitive and sponsored mobility based on the principles of meritocracy. In this context, the most important are admissions criteria. They always provide, both in relation to Harvard and most of the best universities in the world, a certain type of social structure. Regardless of the rhetoric of their creators, they only seemingly have an “objective” character and are typically oriented toward academic attributes of the candidates. In fact, they are imbued with different ideologies, arising out of them sometimes openly and sometimes by default or in a hidden way. Their goal is not only to “select” the best candidates but sometimes also to control access to institutions of higher education, mainly by creating mechanisms of exclusion. 2015-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3074 Pupil self-assesment and assesment of the teacher - two closely related processes Kratochvílová, Jana In the current national curriculum (the Framework Educational Programme for Basic Education – FEP) the concept of child /pupil/student has become the basis for conceptual thinking about the whole educational process. If we want to respect the pupil´s personality, then it is necessary realize in practice the relevant didactic concept. It includes an approach to student assessment, too. Such assessment fully engages pupils in targeted judging process. In this contribution we describe a model of a comprehensive and developing assessment and conditions for its implementation. In the proposed model student self-assessment is fully connected to the systematic assessment of the teacher and gains a significant importance for self-directed learning. Both assessing processes (teacher assessment and pupil self-assessment) support the student´s motivation and efforts to achieve the set goals and encourage teachers to select appropriate strategies developing the personality of the pupil. W obecnym programie krajowym (Program Edukacyjny Ramy Kształcenia Podstawowego – FEP) koncepcja dziecka /ucznia/ studenta stała się podstawą do koncepcyjnego myślenia o całym procesie edukacyjnym. Jeśli chcemy szanować osobowość uczniów, konieczne jest realizowanie w praktyce wskazanych założeń dydaktycznych. Obejmują one między innymi podejście do oceny uczniowskiej. Taka ocena ukierunkowana jest na proces i w pełni angażuje uczniów. W niniejszym artykule autorka opisuje model kompleksowej i rozwijającej oceny oraz warunki niezbędne do jego realizacji. W proponowanym modelu samoocena uczniów jest w pełni połączona z systematyczną oceną nauczyciela, co przynosi znaczący zysk dla samokształcenia. Oba procesy oceniania (ocena nauczyciela i samoocena ucznia) wspierają uczniowskie zaangażowanie i starania, aby osiągnąć wyznaczone cele oraz zachęcają nauczycieli do wyboru odpowiednich strategii rozwijających osobowość ucznia. 2015-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3073 The way of life of prehistoric people as a source of environmental understanding of pupils of fourth grade primary school (the theoretical and empirical reflection of the educational programme) Horká, Hana; Rodová, Veronika The article deals with joining the educational content of the subject National history and geography with an environmental topic. A qualitative analysis of the author’s educational programme Prehistory – The Life of Gatherers and Hunters based on constructivist principles and psychosomatic participation of pupils, points to possibilities of connecting the instructional and educational potential of the chosen educational topic. A recording of the final verbal reflection completed with photographs of still images demonstrates the cognitive demandingness of education within a wider environmental context. W artykule przedstawiono przykład współzależności edukacyjnej między programem historii narodowej i geografii a problematyką edukacji środowiskowej. Analiza jakościowa przeprowadzona przez autora programu edukacyjnego Prehistoria – życie zbieraczy i myśliwych, opracowanego na zasadach konstruktywistycznych z uwzględnieniem psychosomatycznego udziału uczniów, wskazuje na możliwość łączenia potencjału instruktażowego i edukacyjnego wybranych zagadnień tematycznych. Uzupełnienie końcowej refleksji słownej stanowią fotografie pokazujące w żywych obrazach wymiar poznawczy edukacji w szerszym kontekście środowiskowym. 2015-01-01T00:00:00Z https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/3072 Edukacja wczesnoszkolna - w stronę modelu partycypacyjnego Nowak, Jolanta Dzisiejsza szkoła znalazła się w impasie, uwikłana między racjonalnością adaptacyjną i emancypacyjną. Kryzys szkolnej edukacji polega na tym, że tradycyjna formuła kształcenia już się nie sprawdza, a nowym koncepcjom brak implementacji w praktyce. Przedmiotem rozważań uczyniono model edukacji oparty na partycypacyjnym udziale uczniów klas młodszych w tworzeniu wspólnoty uczącej się. Uczenie się uczestnictwa to proces złożony, wymagający odpowiedniego klimatu społecznego oraz rozwiązań metodycznych przygotowujących do współdecydowania, współzarządzania i brania współodpowiedzialności za podejmowane działania, jak również efekty tych działań. Praca metodą projektów, sprawna komunikacja z użyciem metody dialogowej, tworzenie środowiska uczącego opartego na zasadach konstruktywizmu, samoregulacji, kontekstowości i współpracy to tylko niektóre praktyki dydaktyczne pozwalające urzeczywistnić idee partycypacji, a jednocześnie stanowiące fundament efektywnego uczenia się. Today, the school has found itself at an impasse, entangled between adaptive and emancipatory rationality. School education crisis lies in the fact that the traditional education formula no longer works, and the lack of implementation of new concepts in practice. The subject of discussion is a model of education based on participatory involvement of younger pupils in the creation of a learning community. Learning participation is a complex process that requires an appropriate climate of social and methodological solutions to prepare for involvement, co-management and taking responsibility for the actions as well as the effects of these actions. Project method work, efficient communication using the method of dialogue, creating a learning environment based on the principles of constructive, self-regulation and situation are just some teaching practices allowing to realize the ideas of participation, while forming the foundation of effective learning. 2015-01-01T00:00:00Z