https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5325 2026-04-07T18:58:01Z 2026-04-07T18:58:01Z Duch, Włodzisław https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5339 2018-04-10T11:35:13Z 2018-01-01T00:00:00Z

Kurt Lewin, psychological constructs and sources of brain cognitive activity Duch, Włodzisław Understanding mind-brain-environment relations is one of the key topics in psychology. Kurt Lewin, inspired by theoretical physics, tried to establish topological and vector psychology analyzing patterns of interaction between the individual and her/his environment. The time is ripe to reformulate his ambitious goals, searching for ways to interpret objectively measured brain processes in terms of suitable psychological constructs. Connecting cognitive and social psychology constructs to neurophenomics, as it is done now in psychiatry, should ground them in physical reality. Zrozumienie związków umysł-mózg-środowisko to jedno z najważ- niejszych zagadnień psychologii. Kurt Lewin, zainspirowany przez fizykę, próbował analizować wzorce interakcji człowiek-środowisko, tworząc psychologię opartą na topologii i przestrzeniach wektorowych. Nadszedł już czas, by sformułować jego ambitne cele, poszukując sposobów interpretacji obiektywnie mierzalnych procesów zachodzących w mózgu za pomocą odpowiednich konstruktów psychologicznych. Konstrukty psychologii poznawczej i społecznej można powiązać z neurofenomiką, podobnie jak to się robi w psychiatrii, zagnieżdżając ich znaczenie w rzeczywistości fizycznej.

2018-01-01T00:00:00Z Króliczak, Grzegorz Buchwald, Mikołaj Potok, Weronika Przybylski, Łukasz https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5338 2018-04-10T11:27:49Z 2018-01-01T00:00:00Z

Ręczność, praksja i język: nowe spojrzenie na delikatną triadę Króliczak, Grzegorz; Buchwald, Mikołaj; Potok, Weronika; Przybylski, Łukasz Ludzie najczęściej wykazują dominację prawej ręki w spontanicznym wykonywaniu drobnych codziennych czynności oraz dominację lewej półkuli w kontroli złożonych działań manualnych i w posługiwaniu się językiem. Jeśli te zachowania łączy wspólna specjalizacja w korze mózgowej, to powinny one być podobnie zorganizowane w mózgu bez względu na ręczność. Ponieważ większość dotychczasowych badań nad tymi zależnościami skupiała się na osobach praworęcznych i rzadkich przypadkach osób ze zwierciadlanie odwróconą lateralizacją funkcji, siła tych zależności nadal pozostaje niejasna. Na przykładzie danych pochodzących od 63 osób (27 praworęcznych, 15 oburęcznych i 21 leworęcznych) przebadanych za pomocą funkcjonalnego obrazowania rezonansem magnetycznych (fMRI) wykazujemy, że zależność między ręcznością a praksją oraz ręcznością a językiem jest znacząco słabsza niż bezpośrednia zależność pomiędzy praksją a ję- zykiem. Wyniki te wspierają ideę, że preferencja ręki jest kontrolowana przez mózg względnie niezależnie od funkcji manualnych wyższego rzędu i zdolności do używania języka.

2018-01-01T00:00:00Z Borkowska, Aneta R. https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5337 2018-04-10T11:22:36Z 2018-01-01T00:00:00Z

Znaczenie neuronauki dla zrozumienia problemów i poprawy funkcjonowania dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi Borkowska, Aneta R. Intensywny rozwój badań i poszerzanie wiedzy w obszarze neuronauk stanowi ogromną pomoc i otwiera nowe możliwości lepszego zrozumienia problemów funkcjonowania dzieci z zaburzeniami neurorozwojowymi. Niniejszy artykuł pokazuje kilka przykładów problemów rozwojowych o różnych mechanizmach, które dzięki uzyskanym w ostatnich latach wynikom badań są znacznie lepiej rozumiane, a dzieci nimi dotknięte otrzymują istotnie lepszą terapię. W artykule zostały omówione badania mikrobioty jelitowej w autyzmie, badania terapii genisteiną w mukopolisacharydozach oraz badania rezonansem funkcjonalnym w dysortografii stanowiące podstawę do stworzenie efektywnego treningu ortograficznego. O znaczeniu badań neurobiologicznych w diagnostyce klinicznej mówi też idea the Research Domain Criteria (RDoC).

2018-01-01T00:00:00Z Harciarek, Michał https://repozytorium.ukw.edu.pl///handle/item/5336 2018-04-10T11:16:21Z 2018-01-01T00:00:00Z

Zaburzenia uwagi u osób z przewlekłą niewydolnością nerek: implikacje dla poznawczego starzenia Harciarek, Michał Zaburzenia uwagi oraz spowolnienie psychoruchowe należą do najczęściej obserwowanych następstw przewlekłej niewydolności nerek i związanej z nią dializoterapii. Choć mechanizm powstawania tychże problemów nie został jednoznacznie określony, wiele danych wskazuje na związek deficytów uwagi i spowolnienia psychoruchowego w tej grupie pacjentów zarówno z postępującą neurointoksykacją wywołaną chorobą nerek, jak i nasilającymi się zaburzeniami naczyniowymi, zwłaszcza u pacjentów poddawanych wieloletniej hemodializoterapii. Wraz z wiekiem obserwuje się też obniżenie filtracji kłębuszkowej oraz wzrost zachorowań na choroby układu krążenia, czemu towarzyszy również pogarszanie się procesów uwagi i sprawności psychomotorycznej. W artykule zaprezentowane zostały dane neuropsychologiczne, biochemiczne i psychofizjologiczne świadczące o tym, że badania pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek mogą przyczynić się do stworzenia metamodelu poznawczego starzenia, który pozwoli lepiej zrozumieć funkcjonowanie poznawcze i związany z nim poziom aktywności dnia codziennego zarówno osób w podeszłym wieku, jak i szerokiej grupy pacjentów z różnego typu przewlekłymi chorobami somatycznymi.

2018-01-01T00:00:00Z